Nắm Vững Công Thức Not Only But Also: Chìa Khóa Nâng Tầm Ngữ Pháp 2026

Trong tiếng Anh, khả năng diễn đạt ý tưởng một cách phong phú và phức tạp là yếu tố then chốt giúp bạn chinh phục mọi thử thách, từ giao tiếp hàng ngày đến các bài thi học thuật. Một trong những công cụ mạnh mẽ nhất để đạt được điều này chính là công thức not only but also. Đây không chỉ là một cấu trúc ngữ pháp đơn thuần mà còn là một liên từ tương quan (correlative conjunction) giúp bạn kết nối và nhấn mạnh hai ý tưởng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, mang lại sự tinh tế và chiều sâu cho câu văn.

Bài viết này, dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và phân tích chuyên sâu của một chuyên gia SEO Master và Copywriter kỳ cựu năm 2026, sẽ giúp bạn hiểu rõ từ A đến Z về cấu trúc not only but also, từ cách dùng cơ bản, các trường hợp ứng dụng cụ thể đến những quy tắc đảo ngữ phức tạp và các lỗi thường gặp. Mục tiêu là trang bị cho bạn kiến thức vững chắc để không chỉ hiểu mà còn áp dụng thành thạo công thức not only but also vào bài viết và giao tiếp, nâng cao đáng kể kỹ năng tiếng Anh của mình.

Not Only But Also Là Gì?

Not only but also là một cặp liên từ tương quan, được sử dụng để nối hai thành phần ngữ pháp có cùng loại (hai danh từ, hai động từ, hai tính từ, hai trạng từ, hai mệnh đề) và nhấn mạnh rằng cả hai điều được đề cập đều đúng hoặc đều xảy ra. Cấu trúc này mang ý nghĩa “không những… mà còn…”, cho phép người nói/viết thể hiện sự bổ sung thông tin một cách mạnh mẽ, không chỉ dừng lại ở một khía cạnh mà còn mở rộng sang một khía cạnh khác.

Ví dụ:

• She is not only intelligent but also beautiful. (Cô ấy không những thông minh mà còn xinh đẹp.)
• He not only plays the piano but also sings very well. (Anh ấy không những chơi piano mà còn hát rất hay.)

Việc sử dụng công thức not only but also giúp câu văn trở nên trang trọng, mạch lạc và có sức thuyết phục hơn, đặc biệt hữu ích trong văn viết học thuật hoặc các bài trình bày yêu cầu sự rõ ràng và nhấn mạnh.

Các Trường Hợp Sử Dụng Công Thức Not Only But Also Chi Tiết

Để sử dụng thành thạo cấu trúc not only but also, điều quan trọng là phải hiểu cách áp dụng nó cho các loại thành phần ngữ pháp khác nhau. Nguyên tắc cơ bản là ‘tính song song’ (parallelism): các thành phần được nối bởi not only but also phải có cùng hình thái và chức năng ngữ pháp.

1. Nối Hai Danh Từ hoặc Cụm Danh Từ

Khi not only but also nối hai danh từ hoặc cụm danh từ, chúng đóng vai trò như các đối tượng hoặc chủ ngữ trong câu.

Công thức: Subject + Verb + not only Noun/Noun Phrase 1 + but also Noun/Noun Phrase 2

Hoặc: Not only Noun/Noun Phrase 1 + but also Noun/Noun Phrase 2 + Verb + …

Ví dụ:

• The company invests in not only technology but also human resources. (Công ty đầu tư không những vào công nghệ mà còn vào nguồn nhân lực.)
• Not only the students but also the professor were surprised by the results. (Không những các sinh viên mà cả giáo sư đều ngạc nhiên về kết quả.)

2. Nối Hai Động Từ hoặc Cụm Động Từ

Khi nối động từ, các động từ phải ở cùng dạng (cùng thì, cùng cấu trúc – ví dụ: cả hai đều là V-ing, V-ed, hoặc động từ nguyên mẫu).

Công thức: Subject + not only Verb Phrase 1 + but also Verb Phrase 2 + …

Ví dụ:

• She not only writes excellent reports but also presents them effectively. (Cô ấy không những viết báo cáo xuất sắc mà còn trình bày chúng một cách hiệu quả.)
• He is not only studying for his exams but also working part-time. (Anh ấy không những đang học thi mà còn làm thêm bán thời gian.)

3. Nối Hai Tính Từ hoặc Cụm Tính Từ

Cấu trúc này thường được dùng để mô tả một chủ thể có hai phẩm chất hoặc đặc điểm nổi bật.

Công thức: Subject + be + not only Adjective/Adjective Phrase 1 + but also Adjective/Adjective Phrase 2

Ví dụ:

• The new policy is not only innovative but also highly practical. (Chính sách mới không những đổi mới mà còn rất thực tế.)
• Their house is not only spacious but also beautifully decorated. (Ngôi nhà của họ không những rộng rãi mà còn được trang trí rất đẹp.)

4. Nối Hai Trạng Từ hoặc Cụm Trạng Từ

Thường dùng để mô tả cách thức, mức độ của hành động hoặc sự việc.

Công thức: Subject + Verb + not only Adverb/Adverb Phrase 1 + but also Adverb/Adverb Phrase 2

Ví dụ:

• He explained the concept not only clearly but also concisely. (Anh ấy giải thích khái niệm không những rõ ràng mà còn súc tích.)
• They finished the project not only quickly but also professionally. (Họ hoàn thành dự án không những nhanh chóng mà còn chuyên nghiệp.)

5. Nối Hai Mệnh Đề

Khi nối hai mệnh đề, mỗi mệnh đề phải là một câu hoàn chỉnh (có chủ ngữ và vị ngữ).

Công thức: Not only Clause 1 + but also Clause 2

Ví dụ:

• Not only did she apologize for her mistake, but also she offered to help fix it. (Cô ấy không những xin lỗi vì lỗi lầm của mình mà còn đề nghị giúp sửa chữa nó.)
• Not only is the city beautiful, but also its people are very friendly. (Thành phố không những đẹp mà con người ở đó cũng rất thân thiện.)

Cấu Trúc Đảo Ngữ Với Not Only But Also

Một khía cạnh nâng cao và thường gặp trong các bài kiểm tra ngữ pháp tiếng Anh, đặc biệt là trong văn viết học thuật, là đảo ngữ not only but also. Đảo ngữ được dùng để nhấn mạnh, làm cho câu văn trở nên trang trọng và ấn tượng hơn. Khi sử dụng cấu trúc này, phần “not only” được đặt ở đầu câu, và theo sau là dạng đảo ngữ của mệnh đề đầu tiên.

1. Đảo Ngữ Với Động Từ Thường

Khi mệnh đề đầu tiên chứa động từ thường, chúng ta cần mượn trợ động từ (do, does, did) và đặt nó trước chủ ngữ.

Công thức: Not only + do/does/did + Subject + Verb (nguyên mẫu) + …, but also + Subject + Verb + …

Ví dụ:

• Bình thường: He not only teaches English but also writes books.
• Đảo ngữ: Not only does he teach English, but also he writes books. (Anh ấy không những dạy tiếng Anh mà còn viết sách.)
• Bình thường: They not only arrived late but also forgot their materials.
• Đảo ngữ: Not only did they arrive late, but also they forgot their materials. (Họ không những đến muộn mà còn quên tài liệu.)

2. Đảo Ngữ Với Động Từ To Be

Khi mệnh đề đầu tiên sử dụng động từ “to be”, chúng ta chỉ cần đảo động từ “to be” lên trước chủ ngữ.

Công thức: Not only + to be + Subject + …, but also + Subject + Verb + …

Ví dụ:

• Bình thường: The movie is not only entertaining but also educational.
• Đảo ngữ: Not only is the movie entertaining, but also it is educational. (Bộ phim không những giải trí mà còn mang tính giáo dục.)
• Bình thường: She was not only tired but also hungry.
• Đảo ngữ: Not only was she tired, but also she was hungry. (Cô ấy không những mệt mà còn đói.)

3. Đảo Ngữ Với Trợ Động Từ (Have/Has/Had) hoặc Động Từ Khuyết Thiếu (Can/Could/Will/Would/Should/Must…)

Khi có trợ động từ hoặc động từ khuyết thiếu, chúng ta đảo trợ động từ/động từ khuyết thiếu lên trước chủ ngữ.

Công thức: Not only + Trợ động từ/Động từ khuyết thiếu + Subject + Verb chính + …, but also + Subject + Verb + …

Ví dụ:

• Bình thường: She not only can speak French but also understands German.
• Đảo ngữ: Not only can she speak French, but also she understands German. (Cô ấy không những có thể nói tiếng Pháp mà còn hiểu tiếng Đức.)
• Bình thường: They not only have finished the report but also prepared the presentation.
• Đảo ngữ: Not only have they finished the report, but also they have prepared the presentation. (Họ không những đã hoàn thành báo cáo mà còn chuẩn bị bài thuyết trình.)

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Sử Dụng Công Thức Not Only But Also

Để tránh mắc lỗi và sử dụng cấu trúc not only but also một cách chính xác, bạn cần ghi nhớ một số quy tắc quan trọng sau:

1. Tính Song Song (Parallelism)

Đây là nguyên tắc vàng khi dùng not only but also. Các thành phần ngữ pháp đứng sau “not only” và “but also” phải có cùng hình thái và chức năng. Nếu sau “not only” là một danh từ, thì sau “but also” cũng phải là một danh từ. Tương tự với động từ, tính từ, trạng từ hay mệnh đề.

• Đúng: He is not only a talented musician but also an inspiring teacher. (Danh từ – Danh từ)
• Sai: He is not only a talented musician but also inspires many. (Danh từ – Động từ)
• Đúng: She not only sings beautifully but also dances gracefully. (Trạng từ – Trạng từ)
• Sai: She not only sings beautifully but also is a graceful dancer. (Trạng từ – Động từ to be + danh từ)

2. Sự Hòa Hợp Giữa Chủ Ngữ Và Động Từ (Subject-Verb Agreement)

Khi not only but also nối hai chủ ngữ, động từ trong câu sẽ chia theo chủ ngữ thứ hai (chủ ngữ gần động từ hơn).

Ví dụ:

• Not only the manager but also his employees are attending the conference. (Employees là chủ ngữ số nhiều, nên dùng “are”).
• Not only the employees but also the manager is attending the conference. (Manager là chủ ngữ số ít, nên dùng “is”).

Đây là một lỗi thường gặp, cần đặc biệt lưu ý khi áp dụng công thức not only but also.

3. Vị Trí Của “Also” và Các Biến Thể

• “Also” có thể được đặt ngay sau “but” hoặc sau chủ ngữ trong mệnh đề thứ hai. Cả hai cách đều đúng.

Ví dụ:

• He not only reads books but also writes articles.
• He not only reads books but also he writes articles.

• Đôi khi, “also” có thể được thay thế bằng “too” hoặc “as well” ở cuối câu, nhưng thường ít trang trọng hơn.

Ví dụ:

• She speaks not only English but also French as well.
• He is not only smart but also kind too.

4. Dấu Phẩy

Khi not only but also nối hai mệnh đề hoàn chỉnh, thường có dấu phẩy trước “but also”.

Ví dụ: Not only did he finish his homework, but also he helped his sister with hers.

Nếu not only but also nối các từ, cụm từ, thường không cần dấu phẩy.

Ví dụ: She likes not only coffee but also tea.

So Sánh Công Thức Not Only But Also Với Các Cấu Trúc Tương Tự

Để thực sự nắm vững ngữ pháp not only but also, việc phân biệt nó với các cấu trúc có ý nghĩa tương đồng là điều cần thiết. Điều này giúp bạn lựa chọn cách diễn đạt phù hợp nhất cho từng ngữ cảnh, tránh sự trùng lặp và làm phong phú thêm vốn từ của mình.

1. Not Only But Also vs. Both… And…

• Not Only… But Also…: Nhấn mạnh yếu tố thứ hai hơn hoặc ít nhất là ngang bằng với yếu tố thứ nhất, mang ý nghĩa bổ sung và tăng cường. Cấu trúc này thường được dùng để tạo sự bất ngờ hoặc gây ấn tượng.

Ví dụ: He is not only a doctor but also a professional musician. (Ngụ ý rằng việc anh ấy là nhạc sĩ chuyên nghiệp cũng đáng ngạc nhiên hoặc ấn tượng như việc anh ấy là bác sĩ).

• Both… And…: Đơn thuần chỉ ra rằng cả hai yếu tố đều đúng hoặc đều tồn tại, không có sự nhấn mạnh đặc biệt vào yếu tố nào hơn yếu tố nào.

Ví dụ: He is both a doctor and a musician. (Chỉ đơn giản là anh ấy làm cả hai nghề).

2. Not Only But Also vs. As Well As

• Not Only… But Also…: Là một liên từ tương quan, yêu cầu tính song song nghiêm ngặt và có thể dùng đảo ngữ. Ý nghĩa là “không những… mà còn…”, với sự nhấn mạnh vào cả hai phần, đặc biệt là phần sau.

Ví dụ: The new system not only saves time but also increases efficiency. (Hệ thống mới không những tiết kiệm thời gian mà còn tăng hiệu quả).

• As Well As: Là một giới từ hoặc liên từ, có nghĩa là “cũng như”, “và cả”. Khi dùng “as well as” để nối hai chủ ngữ, động từ thường chia theo chủ ngữ đứng trước “as well as” (khác với not only but also). Không có cấu trúc đảo ngữ với “as well as” ở đầu câu.

Ví dụ: The new system saves time as well as increases efficiency. (Hệ thống mới tiết kiệm thời gian cũng như tăng hiệu quả).

Ví dụ khác về chia động từ với “as well as”:

• The manager as well as his employees is attending the conference. (Động từ chia theo “The manager”).

Lợi Ích Khi Thành Thạo Công Thức Not Only But Also

Việc thành thạo công thức not only but also mang lại nhiều lợi ích đáng kể, đặc biệt là trong bối cảnh tiếng Anh ngày càng được yêu cầu cao trong học thuật và công việc vào năm 2026:

• Nâng cao Kỹ Năng Viết: Giúp câu văn trở nên phức tạp, trang trọng và có chiều sâu hơn. Thay vì viết hai câu đơn giản, bạn có thể kết hợp chúng một cách mượt mà và nhấn mạnh mối quan hệ giữa các ý tưởng. Điều này rất quan trọng trong các bài luận, báo cáo hay email chuyên nghiệp.
• Cải thiện Kỹ Năng Nói: Khi nói, sử dụng not only but also giúp bạn diễn đạt suy nghĩ rõ ràng, mạch lạc và ấn tượng hơn. Bạn có thể nhanh chóng bổ sung thông tin, thể hiện sự am hiểu và làm cho cuộc trò chuyện trở nên hấp dẫn hơn.
• Ghi điểm trong các bài thi Ngôn Ngữ: Trong các kỳ thi IELTS, TOEFL, hay các bài kiểm tra tiếng Anh khác, việc sử dụng đa dạng cấu trúc ngữ pháp, bao gồm đảo ngữ not only but also, là yếu tố quan trọng để đạt điểm cao, đặc biệt ở phần Writing và Speaking. Nó thể hiện khả năng sử dụng tiếng Anh linh hoạt và tinh tế.
• Tăng cường Sự Rõ Ràng và Nhấn Mạnh: Cấu trúc này cho phép bạn không chỉ trình bày thông tin mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của các yếu tố, giúp người đọc hoặc người nghe dễ dàng nắm bắt ý chính và hiểu được sự bổ sung giữa các chi tiết.
• Phát triển Tư Duy Phản Biện: Để sử dụng not only but also một cách hiệu quả, bạn cần phải có khả năng phân tích và nhận diện mối liên hệ giữa các ý tưởng. Quá trình này giúp rèn luyện tư duy phản biện và khả năng tổng hợp thông tin.

Cách Thực Hành Và Ứng Dụng Công Thức Not Only But Also Hiệu Quả

Học đi đôi với hành là chìa khóa để nắm vững bất kỳ điểm ngữ pháp nào, và công thức not only but also cũng không ngoại lệ. Dưới đây là một số gợi ý thực hành và ứng dụng hiệu quả:

1. Đọc Và Phân Tích Các Ví Dụ

Tìm kiếm các bài báo, sách, hoặc tài liệu tiếng Anh học thuật để xem cách người bản xứ và các tác giả chuyên nghiệp sử dụng cấu trúc not only but also. Chú ý đến ngữ cảnh, các thành phần được nối, và liệu có đảo ngữ hay không. Việc này giúp bạn xây dựng “cảm giác” về cách dùng tự nhiên và chính xác.

2. Luyện Tập Đặt Câu

Bắt đầu với các câu đơn giản, sau đó dần dần tăng độ phức tạp. Hãy cố gắng áp dụng not only but also để nối:

• Hai danh từ: Ví dụ: “Tôi thích cà phê. Tôi cũng thích trà.” -> “I like not only coffee but also tea.”
• Hai động từ: Ví dụ: “Anh ấy chơi đàn. Anh ấy cũng hát.” -> “He not only plays the guitar but also sings.”
• Hai mệnh đề và thử biến đổi sang dạng đảo ngữ.

3. Viết Đoạn Văn Hoặc Bài Luận Ngắn

Chọn một chủ đề bất kỳ và cố gắng lồng ghép công thức not only but also vào các câu trong đoạn văn của bạn. Sau khi viết xong, hãy kiểm tra lại tính song song, sự hòa hợp chủ ngữ-động từ và vị trí của “also”.

4. Thực Hành Giao Tiếp

Trong các buổi nói chuyện tiếng Anh, cố gắng chủ động sử dụng not only but also để mở rộng ý tưởng hoặc đưa ra quan điểm. Ví dụ: “This restaurant is not only famous for its food but also for its cozy atmosphere.”

5. Tự Kiểm Tra Và Nhờ Người Khác Sửa Lỗi

Ghi âm giọng nói của bạn khi luyện tập hoặc viết nhật ký/bài tập, sau đó tự kiểm tra lỗi. Nếu có thể, nhờ giáo viên hoặc bạn bè có trình độ tiếng Anh tốt hơn để xem xét và đưa ra góp ý. Phản hồi là vô cùng quan trọng để bạn nhận ra và khắc phục những lỗi sai lặp đi lặp lại.

Với sự kiên trì và luyện tập thường xuyên, việc sử dụng công thức not only but also sẽ trở thành phản xạ tự nhiên, giúp bạn tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh một cách hiệu quả và chuyên nghiệp.

Kết Luận

Hy vọng qua bài viết chuyên sâu này vào năm 2026, bạn đã có cái nhìn toàn diện và nắm vững công thức not only but also, một trong những liên từ tương quan quyền năng nhất trong tiếng Anh. Từ các trường hợp sử dụng cơ bản để nối danh từ, động từ, tính từ, trạng từ và mệnh đề, đến cấu trúc đảo ngữ not only but also phức tạp hơn, mỗi khía cạnh đều được phân tích kỹ lưỡng nhằm cung cấp kiến thức chuẩn xác và giá trị nhất.

Việc thành thạo cách dùng not only but also không chỉ giúp bạn diễn đạt ý tưởng một cách tinh tế và chuyên nghiệp hơn mà còn là một lợi thế lớn trong học tập và công việc, đặc biệt là trong các bài thi tiếng Anh đòi hỏi kỹ năng viết và nói ở trình độ cao. Hãy luôn nhớ nguyên tắc vàng về tính song song và sự hòa hợp chủ ngữ-động từ để tránh những lỗi sai phổ biến.

Hãy bắt đầu luyện tập ngay hôm nay bằng cách áp dụng cấu trúc not only but also vào các câu văn, đoạn văn của riêng bạn